Wpisy
W Starej Hawanie mieszkamy przy ulicy Luz, co znaczy – światło. Za dnia go tam nie brakuje. Po zmroku nazwa ulicy traci sens. Albo brzmi co najmniej ironicznie. Powinna się przeinaczyć na Luz Apagada – światło zgaszone. Niewiele tu latarni. Poza tym ledwo się palą. Przed Rewolucją podobno oświetlały przedsionki licznych domów rozpusty. Teraz trzeba mrużyć oczy aby cokolwiek lepiej widzieć. Pod jedną z takich latarń czuwa stróż porządku z Policía Nacional Revolucionaria. Rzuca obsceniczny cień na ścianę budynku. Za sprawą gumowego organu prewencji, wetkniętego w pas. Kilka przecznic dalej, w lichym blasku podobnej latarni stoi funkcjonariuszka tej samej policji. Również dogląda czy nikt nie kpi z Rewolucji nocną porą. Wiele tu młodych Kubanek w mundurach. Wszystkie urodziwe lecz służbistki niesłychane. Chronią rewolucyjnego ładu własną piersią, widać że nieskromną. Poza tym łatwiej im pełnić służbę, jest bezpiecznie, również po zachodzie słońca.
Gdzie indziej na Karaibach, od Dominikany po Trinidad i Tobago w zaułkach takich, jak te w Starej Hawanie, diabeł mówi dobranoc i tylko swoi wiedzą, jak mu odpowiedzieć. Jeśli wejdzie tam obcy czy policja finał może być dla nich mało korzystny. Tutaj jest inaczej. Hawańską starówkę, łącznie z jej najbardziej podupadłymi rewirami, można przemaszerować nocą po całości i włosa nie stracić. Tylko raz słyszymy nieprzychylny komentarz: "Trzeba wstydu nie mieć, aby tu przychodzić i robić zdjęcia!"
Rzecz w tym, że to miejsce wciąga człowieka i trzyma dłużej, szczególnie po zmroku...
![]() |
| (c) tres.pimientos, Hawana, Kuba |
![]() |
| (c) tres.pimientos, Stara Hawana, Kuba |
![]() |
| (c) tres.pimientos, Stara Hawana, Kuba |
![]() |
| (c) tres.pimientos, Stara Hawana, Kuba |
![]() |
| (c) tres.pimientos, Stara Hawana, Kuba |
![]() |
| (c) tres.pimientos, Stara Hawana, Kuba |
![]() |
| (c) tres.pimientos, Stara Hawana, Kuba |
![]() |
| (c) tres.pimientos, Stara Hawana, Kuba |
![]() |
| TEKST (c) tres.pimientos, Hawana, Kuba |
![]() |
| (c) tres.pimientos, Stara Hawana, Kuba |
![]() |
| TEKST (c) tres.pimientos, Hawana, Kuba |
![]() |
| (c) tres.pimientos, Stara Hawana, Kuba |
![]() |
| (c) tres.pimientos, Stara Hawana, Kuba |
![]() |
| (c) tres.pimientos, Stara Hawana, Kuba |
W Hawanie przewrotnie próbuję żyć w obiegu peso kubańskiego (CUP). Tak zwane peso wymienialne (CUC) wyciągam z kiesy niechętnie, mimo że powinienem sięgać po nie za każdym razem. Na Kubie są w użyciu dwie waluty. Pierwsza ma służyć Kubańczykom, druga przede wszystkim obcokrajowcom. W praktyce, za pierwszą niewiele można kupić, drugą płaci się w sklepach dewizowych i wszędzie tam, gdzie walą przyjezdni. Kubańczyk jest szczęśliwy gdy zarobi w CUC. Turysta może zyskać, jeśli wpadnie na pomysł zdobycia w kantorze CUP (zupełnie legalnie!). Właśnie o to mi chodzi. W kieszeniach mam poupychane jakieś półtorej kubańskiej pensji, tj. 20 euro, wymienione wcześniej w jednej z tzw. CADECAS. Teraz w pocie czoła szukam miejsc, gdzie mogę płacić tymi właśnie "banknotami do gry w monopol", jak je gorzko-ironicznie opisuje blogerka Yoani Sánchez, autorka Cuba Libre.
![]() |
| "Banknot do gry w monopol" o nominale trzech pesos kubańskich z wizerunkiem Ernesta Guevary. (c) tres.pimientos, Kuba |
Łażę po lokalnych owocowo-warzywnych bazarach, przebierając w gujawach albo dojrzałych "bombach", czyli papajach po naszemu. Kubańczycy mówią fruta bomba i warto się od nich uczyć. Papaja w tutejszym żargonie znaczy tyle, co kobiecy narząd intymny. Łatwiej zrozumieć tę kubańską figlarność, gdy się papaję przetnie na pół.
Odwiedzam niepozorne jadłodajnie w Barrio Chino, tj. Chińskiej Dzielnicy, chyba jedynej na świecie, gdzie samych zainteresowanych, jak na lekarstwo. Po zwycięstwie Rewolucji pragmatycznie opuścili Kubę, przenosząc swoje biznesy do USA. Druga wielka rewolucja w kolorze czerwonym to wyzwanie, nawet dla niezłomnych Chińczyków. Co więcej, comandante Guevara, przychylny ideom sternika Mao, widział swego czasu również na Kubie "model chiński". Zamiast radzieckiego, który mu zupełnie nie leżał. Wróciwszy do Hawany ze swej ostatniej moskiewskiej wizyty już na lotnisku miał obwieścić Fidelowi: Yo no quiero esta mierda para mi pueblo (Nie chcę tego gówna dla mojego narodu). Tym samym wprowadził ideologiczne zamieszanie bo Fidel już od dawna grał z Moskwą na jej zasadach. Dzisiaj "model chiński" funkcjonuje w kubańskich realiach bardzo sprawnie, tyle że w nieco innym wymiarze i niekoniecznie po myśli Che. W postaci niepoliczalnej ilości nowych chińskich autobusów, wożących turystów po całej Wyspie. Czasem też trafi się chiński kontraktowy budowlaniec, tańczący salsę, co w jakimś sensie określa... rewolucję w globalizacji.
![]() |
| "Model chiński" na Placu Rewolucji. Przejeżdża pod samym nosem Che... (c) tres.pimientos, Hawana, Kuba |
![]() |
| "Reszka" monety peso cubano - CUP - o nominale 1. (c) tres.pimientos, Kuba |
![]() |
| "Orzeł" monety peso cubano - CUP - o nominale 1. (c) tres.pimientos, Kuba |
W hawańskim China Town jem u Kubańczyków, biorąc z krótkiego menu coś na sposób kubański i szczęśliwie płacę w kubańskich pesos. Potem wpadam do baru "na rogu", gdzie serwują guarapo z lodem, czyli świeży sok z trzciny cukrowej. Dalej, gdzieś na ulicy w Centro Habana trafiam na inne frykasy; wypieki z marmoladą z gujawy albo jeszcze ciepłe "oponki" i mam deser. Za grosze. Na koniec proszę o café cubano, małego szatana, z dużą ilością cukru, prosto z termosu do filiżanki wielkości naparstka. Płacę 1 kubańskie peso, smakuje jak marzenie. W gustownej kawiarni dla turystów nie smakuje tak dobrze i też kosztuje 1 peso, tyle że wymienialne. Za tę kwotę w ulicznej kawiarence wypiję ponad 20 filiżanek! Przelicznik jest prosty. Tu dochodzę do sedna tego walutowego wariactwa.
![]() |
| Banknot peso convertible - CUC - o nominale 1. Moneta peso cubano - CUP - o nominale 1. Tu i tam widać narodowe drzewo Kuby - palmę królewską. To jedyne podobieństwo... (c) tres.pimientos, Kuba |
![]() |
| EURO/CUP Ile pesos kubańskich za euro? Source: www.oanda.com |
![]() |
| EURO/CUC Ile pesos wymienialnych za euro? Source: www.oanda.com |
![]() |
| CUC/CUP Ile pesos kubańskich za peso wymienialne? Source: www.oanda.com |
Co rusz słyszę oferty sprzedaży srebrnych monet lub czerwonawych banknotów o nominale 3 pesos kubańskich z wizerunkiem Che Guevary. Chodzi o to, abym je kupił za CUC, jako unikatowy souvenir z Kuby! A ja bez irytacji mówię, señor poczeka, i zaraz wyciągam, i pokazuję, że ja taki pieniądz już mam, bo nim na bieżąco płacę. Wtedy widać, jak się ludziom oczy szeroko otwierają. Zresztą nie tylko sprzedawcom pamiątek. Zwyczajnie każdemu, kogo uprzejmie pytam, czy przyjmie ode mnie CUP za to, czym handluje. Jedni godzą się przyjąć, inni odmawiają. Wolą widzieć, jak na kontuarze ląduje mocno wygnieciony - ale CUC zamiast CUP! Dopiero gdy zaczynam chwalić jadło, napitek czy co tam jeszcze, napięcie powoli schodzi. Zresztą, nie robię tego kurtuazyjne, mówię jak jest, przeważnie mi smakuje i myślę, aby jeszcze wrócić.
![]() |
| Tutaj ekspedient nie ma problemu z pesos cubanos. Można nimi płacić! (c) tres.pimientos, Hawana, Kuba |
![]() |
| Awers monety peso cubano - CUP - o nominale 3. (c) tres.pimientos, Kuba |
![]() |
| Rewers monety peso cubano - CUP - o nominale 3. (c) tres.pimientos, Kuba |
Trudno winić Kubańczyków za takie reakcje. Podwójny, narzucony przez rząd system płatniczy sprawia, że przyjezdni siłą rzeczy podlegają swoistemu apartheidowi. Szczególnie ci, którym zależy na poznaniu kubańskich realiów na własną rękę. Za każdym razem, gdy odruchowo sięgam po pesos kubańskie miejscowi patrzą na mnie niezbyt ufnie. Jakby, kombinujący na co dzień Kubańczycy nie mogli znieść faktu, że ja świadomy turysta też kombinować potrafię, że to wyssałem z mlekiem matki. Mogą przecież odmówić udziału w transakcji. Ale nie robią tego, biorą kubańskie pesos, tak czy inaczej. Potem z niedowierzaniem patrzą, jak ten obcy może tak pałaszować tego ichniego kurczaka smażonego i jeszcze mieć z tego posiłku frajdę. Kiedy już obcy zje połowę to się ciut przełamują i dokładają obcemu łychę fasoli z ryżem, nie przestając go w milczeniu lustrować. Lecz wreszcie i to sobie odpuszczają, i mówią coś od siebie, szeptem czy całkiem normalnie. Wtedy wolno z nich wychodzi, że ta Rewolucja to wcale taka piękna nie jest. Co najwyżej, dobrze wygląda na monetach czy banknotach, które można wcisnąć turyście, płacącemu za nie w CUC. Tak działa rewolucyjny system walutowy...
![]() |
| Więcej "banknotów do gry w monopol". Na nich tuzy kubańskiej rewolucji: Che Guevara i Camilo Cienfuegos. (c) tres.pimientos, Kuba |
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | So | Nd |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ||||||
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | 31 |
Santo Domingo, Dominikana
(c) tres.pimientos
Treść bloga chroniona jest prawem autorskim.
Zezwala się na kopiowanie treści notek i zdjęć pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody autora.